آشنایی با انواع نمودار در فارکس و نحوه تحلیل تخصصی

نمودار فارکس، ابزار اصلی نمایش تاریخچه قیمت در بازارهای مالی است و تمام تحلیل تکنیکال بر پایه آن شکل می‌گیرد. هر چارت بازار فارکس، اطلاعات قیمتی را در یک بازه زمانی مشخص به تصویر می‌کشد؛ اما شکل نمایش این اطلاعات، بسته به نوع نمودار انتخابی، کاملاً متفاوت است.

این مقاله، مقایسه جامعی از انواع نمودار در بازار فارکس ارائه داده و نحوه فعال‌سازی آن را در پلتفرم متاتریدر به معامله‌گران مبتدی آموزش می‌دهد.

معرفی انواع چارت فارکس

انواع نمودارها در فارکس در چند دسته قرار می‌گیرند:

  • نمودار خطی
  • نمودار میله‌ای
  • نمودار شمعی
  • نمودار هیکن‌آشی
  • نمودار رنکو (Renko)
  • نمودار رنج (Range Bar)

هر یک از این انواع چارت، داده‌های قیمتی یکسانی را نشان می‌دهند؛ اما شیوه نمایش این اطلاعات در آن‌ها متفاوت است. به همین دلیل، بیشتر پلتفرم‌های معاملاتی امکان انتخاب نوع نمودار را در اختیار کاربران قرار می‌دهند. معامله‌گران در متاتریدر ۴ و ۵ بروکر ایکس چیف نیز می‌توانند به‌صورت پیش‌فرض از نمودارهای خطی، میله‌ای و شمعی برای تحلیل بازار و اجرای معاملات استفاده کنند. 

۱- نمودار خطی

نمودار خطی ساده‌ترین نوع نمودار فارکس است. در این نمودار، قیمت بسته شدن هر کندل در بازه زمانی انتخابی به هم متصل می‌شوند و یک خط پیوسته ایجاد می‌کنند. این نمودار، جزئیات تغییرات قیمت در هر روز را نشان نمی‌دهد.

نمودار خطی با حذف نویزهای قیمتی و نمایش قیمت بسته شدن کندل‌ها، تصویری ساده و خوانا از روند کلی ارائه می‌دهد و شناسایی سریع جهت حرکت قیمت در بازه‌های زمانی بلندمدت را آسان‌تر می‌کند. 

در نقطه مقابل، همین سادگی، محدودیت اصلی این نمودار نیز هست؛ اطلاعات مهمی مانند بالاترین و پایین‌ترین قیمت هر بازه در آن نمایش داده نمی‌شود و امکان تحلیل الگوهای قیمتی دقیق وجود ندارد. این نمودار بیشتر برای تریدرهایی مناسب است که تصویر کلی روند برایشان اولویت دارد.

نمای نمودار خطی در متاتریدر

مودار خطی جفت‌ارز GBP/USD در پلتفرم متاتریدر ۵ بروکر ایکس چیف

۲- نمودار میله‌ای

نمودار میله‌ای اطلاعات کامل‌تری نسبت به نمودار خطی ارائه می‌دهد. هر میله، چهار داده اصلی قیمت را نشان می‌دهد: قیمت باز شدن (Open)، بالاترین قیمت (High)، پایین‌ترین قیمت (Low) و قیمت بسته شدن (Close).

خط عمودی میله، دامنه نوسان آن کندل را مشخص می‌کند و دو خط افقی کوتاه در سمت چپ (قیمت باز شدن) و راست (قیمت بسته شدن) نشان داده می‌شوند.

نمودار میله‌ای با نمایش کامل چهار داده باز، بسته، بالاترین و پایین‌ترین قیمت در هر میله، اطلاعات دقیق‌تری نسبت به نمودار خطی در اختیار تریدر قرار می‌دهد و بررسی دامنه نوسان و تغییرات قیمت را ممکن می‌کند.

با این حال، تفسیر بصری این نمودار نسبت به نمودار شمعی دشوارتر است و شناسایی الگوهای قیمتی در آن زمان بیشتری می‌برد.

نمودار میله‌ای در پلتفرم متاتریدر

نمای تغییرات قیمت نماد USD/JPY در نمودار میله‌ای متاتریدر ۵ بروکر ایکس چیف

۳- نمودار شمعی یا کندل استیک‌ها

نمودار شمعی (Candlestick Chart) پرکاربردترین نوع چارت بازار فارکس در میان تریدرهای حرفه‌ای است. هر کندل از دو بخش اصلی تشکیل می‌شود:

  • بدنه اصلی که فاصله بین قیمت باز و بسته شدن را نشان می‌دهد.
  • سایه‌ها که بالاترین و پایین‌ترین قیمت آن بازه را مشخص می‌کنند. 

رنگ بدنه کندل نیز جهت حرکت قیمت را نشان می‌دهد.

برای مثال، فرض کنید در تایم فریم یک‌ساعته، قیمت طلا در ابتدای ساعت ۳۳۰۰ دلار باشد. در طول همان ساعت، قیمت تا ۳۳۱۵ دلار افزایش یابد، سپس تا ۳۲۹۵ دلار کاهش پیدا کند و در نهایت روی ۳۳۱۰ دلار بسته شود.

در این حالت، بدنه کندل با رنگ قرمز از ۳۳۰۰ تا ۳۳۱۰ دلار تشکیل می‌شود، سایه بالایی تا ۳۳۱۵ دلار و سایه پایینی تا ۳۲۹۵ دلار امتداد خواهد داشت. این کندل نشان می‌دهد که در پایان آن ساعت، قدرت خریداران بیشتر از فروشندگان بوده است.

نمودار شمعی

قیمت باز شدن، بسته شدن، سقف و کف کندل‌ها در نمودار شمعی

نمودار شمعی با نمایش بصری قوی از رابطه قدرت خریداران و فروشندگان، اطلاعاتی فراتر از داده‌های ساده قیمتی ارائه می‌دهد؛ شناسایی الگوهای شمعی مانند دوجی، پین‌بار و انگولفینگ و ترکیب آسان آن با ابزارهای تحلیل تکنیکال مانند سطوح حمایت و مقاومت، این نمودار را به انتخاب اصلی تریدرها تبدیل کرده است.

نمودار شمعی نماد طلا در پلتفرم متاتریدر ۵

نمودار کندل‌استیک، پرکاربردترین نوع نمودار در بازار فارکس است.

۴- نمودار هیکن‌آشی

نمودار هیکن‌آشی (Heikin Ashi) نوع اصلاح‌شده‌ای از نمودار شمعی است که با میانگین‌گیری از داده‌های قیمتی، کندل‌های خواناتری تولید می‌کند. قیمت بسته شدن هر کندل هیکن‌آشی، میانگین چهار قیمت باز، بسته، بالاترین و پایین‌ترین همان دوره است. قیمت باز شدن آن نیز از میانگین قیمت باز و بسته شدن کندل هیکن‌آشی قبلی محاسبه می‌شود.

فرمول محاسبه کندل‌ها در نمودار هیکن‌آشی:

  • قیمت بسته شدن: (قیمت بسته + باز + بالاترین + پایین‌ترین) ÷ ۴
  • قیمت باز شدن: (قیمت باز دوره قبل + بسته دوره قبل) ÷ ۲
  • بالاترین قیمت: بزرگ‌ترین عدد در میان سه مقدار بالاترین واقعی، باز هیکن‌آشی، بسته هیکن‌آشی
  • پایین‌ترین قیمت: کوچک‌ترین عدد در میان سه مقدار پایین‌ترین واقعی، باز هیکن‌آشی، بسته هیکن‌آشی

قیمت‌های نمایش‌داده‌شده در هیکن‌آشی، قیمت‌های واقعی بازار نیستند و اجرای سفارش بر اساس آن‌ها با قیمت واقعی فاصله دارد. به همین دلیل، این نمودار برای تعیین نقطه دقیق ورود و خروج مناسب نیست و باید صرفاً به‌عنوان ابزار تشخیص روند استفاده شود، نه مبنای اجرای معامله.

مقایسه انواع نمودارها در فارکس

جدول زیر، مقایسه جامعی از انواع چارت‌ها در اختیار معامله‌گران قرار می‌دهد.

نوع نمودارداده‌های نمایش داده شدهمناسب برایمحدودیت اصلی
خطیقیمت بسته شدنبررسی روند کلیفقدان اطلاعات OHLC
میله‌ایOHLC کاملتحلیل دقیق دادهتفسیر بصری دشوارتر
شمعیالگوهای قیمتی و OHLCهمه سبک‌های معاملاتی
هیکن‌آشیمیانگین OHLCدنباله‌روی روندقیمت‌های غیرواقعی
رنکوحرکات ثابت قیمت بدون محور زمانیشناسایی روند و نقاط شکست قیمتیحذف کامل عامل زمان؛ در بازارهای رِنج کندل تشکیل نمی‌شود
رنجدامنه قیمتی یکسان در هر کندلاسکالپینگ و فیلتر نویز در بازارهای پرنوسانحذف عامل زمان؛ در بازارهای کم‌نوسان کندل بسیار کمی تشکیل می‌شود

مقایسه انواع چارت‌ها در بازار فارکس

نحوه خواندن و تحلیل نمودار

خواندن نمودار فارکس با تسلط بر چند مفهوم اصلی آغاز می‌شود. محور افقی، بازه زمانی و محور عمودی، سطوح قیمتی را نشان می‌دهد. هر کندل یا میله، اطلاعات قیمتی یک تایم‌ فریم مشخص را نمایش می‌دهد.

برای خواندن نمودار شمعی که پرکاربردترین نوع در میان انواع نمودارها در فارکس است، باید چهار عنصر اصلی را در هر کندل شناسایی کنید: رنگ بدنه (جهت حرکت قیمت)، اندازه بدنه (قدرت حرکت)، طول سایه بالایی (فشار فروش در بالای بازه) و طول سایه پایینی (فشار خرید در پایین بازه).

برای مثال، کندلی با بدنه بلند سبز و سایه‌های کوتاه، نشان‌دهنده فشار قوی خرید در آن بازه است؛ در حالی که کندلی با بدنه کوچک و سایه‌های بلند در هر دو طرف، نشان‌دهنده تردید در بازار و احتمال تغییر جهت روند است.

همچنین روند کلی نمودار را می‌توان با بررسی توالی کندل‌های بلند و کوتاه، سقف‌ها و کف‌های متوالی تشخیص داد؛ سقف‌ها و کف‌های بالاتر از قبل، روند صعودی و سقف‌ها و کف‌های پایین‌تر از قبل، روند نزولی را تأیید می‌کنند.

نحوه تغییر نوع نمودار در پلتفرم متاتریدر

تغییر نوع نمودار در متاتریدر از طریق دو روش ساده انجام می‌شود:

  • روش اول: از نوار ابزار بالای پلتفرم، روی آیکون‌های نمودار خطی، میله‌ای یا شمعی کلیک کنید. این سه آیکون در کنار یکدیگر قرار دارند و با یک کلیک، نوع نمودار تغییر می‌کند.
  • روش دوم: روی نمودار راست‌کلیک کرده و نوع نمودار را از بین گزینه‌های موجود تغییر دهید.

به‌صورت پیش‌فرض، متاتریدر از سه نوع نمودار خطی، میله‌ای و شمعی پشتیبانی می‌کند و می‌توانید در هر زمان بین آن‌ها جابه‌جا شوید. در مقابل، نمودارهایی مانند رنکو، محدوده‌ای یا هیکن‌آشی به‌صورت پیش‌فرض در این پلتفرم وجود ندارند و برای استفاده از آن‌ها باید اندیکاتور یا افزونه مربوطه را در متاتریدر نصب کنید.

اگر از متاتریدر ۴ یا ۵ بروکر ایکس چیف استفاده می‌کنید، می‌توانید برای بیش از ۱۵۰ نماد معاملاتی، به‌راحتی بین نمودارهای خطی، میله‌ای و شمعی جابه‌جا شوید و متناسب با استراتژی و سبک تحلیل خود، مناسب‌ترین نوع نمایش نمودار را انتخاب کنید.

تغییر نوع نمودار در پلتفرم متاتریدر

امکان تغییر نوع نمودار به خطی، کندل‌استیک یا میله‌ای به‌صورت پیش‌فرض در پلتفرم متاتریدر فراهم شده است.

انواع نمودار در پلتفرم تریدینگ ویو

تریدینگ‌ویو در مقایسه با متاتریدر، طیف گسترده‌تری از انواع نمودار را در اختیار تریدرها قرار می‌دهد. انواع چارت‌های موجود در این پلتفرم به شرح زیر است:

  • نمودار میله‌ای
  • نمودار شمعی
  • نمودار شمعی توخالی
  • نمودار شمعی حجمی
  • نمودار خطی
  • نمودار خطی با نشانگر
  • نمودار خطی پله‌ای
  • نمودار ناحیه‌ای
  • نمودار ناحیه‌ای HLC
  • نمودار خط پایه
  • نمودار سقف-کف
  • نمودار هیکن‌آشی
  • نمودار رنکو
  • نمودار شکست خط 
  • نمودار کاگی
  • نمودار نقطه و شکل
  • نمودار محدوده‌ای

سه نوع نمودار تخصصی Volume Footprint ،Time Price Opportunity و Session Volume Profile نیز در این پلتفرم وجود دارند؛ با این حال، این نمودارها در نسخه رایگان تریدینگ‌ویو در دسترس نیستند و استفاده از آن‌ها نیازمند تهیه اشتراک پولی است.

بیشتر بدانید: انواع سفارشات در فارکس

جمع‌بندی

انتخاب نوع نمودار، یکی از نخستین گام‌ها برای تحلیل دقیق بازار و تصمیم‌گیری آگاهانه در معاملات است. در میان انواع چارت‌ها، نمودار شمعی (کندل‌استیک) به دلیل نمایش هم‌زمان اطلاعاتی مانند قیمت باز و بسته شدن، سقف و کف قیمت، محبوب‌ترین ابزار تحلیل تکنیکال محسوب می‌شود و به معامله‌گران در شناسایی الگوهای قیمتی، روندها و سطوح حمایت و مقاومت کمک می‌کند.

در آکادمی ایکس چیف می‌توانید با کاربرد انواع نمودارهای معاملاتی و نحوه استفاده از آن‌ها در تحلیل بازار آشنا شوید. همچنین در پلتفرم‌های متاتریدر ۴ و ۵ بروکر ایکس چیف، علاوه بر نمودار شمعی، نمودارهای خطی و میله‌ای نیز در دسترس هستند تا بتوانید بیش از ۱۵۰ نماد معاملاتی در بازارهای فارکس، ارزهای دیجیتال، سهام، شاخص‌ها، کالاها و فلزات گران‌بها را تحلیل و معامله کنید.