فیک بریک اوت در فارکس (Fake Breakout) به وضعیتی گفته می‌شود که قیمت یک سطح حمایت، مقاومت یا خط روند مهم را در نمودار می‌شکند اما به‌جای ادامه حرکت در جهت شکست، برمیگردد و روند قبلی خود را از سر می‌گیرد.
این اتفاق باعث می‌شود معامله‌گرانی که بر اساس شکست وارد معامله شده‌اند، در جهت اشتباه بازار گیر بیفتند و متحمل ضرر شوند.
در واقع، قیمت برای مدت کوتاهی این تصور را ایجاد می‌کند که یک حرکت قدرتمند جدید در حال شکل‌گیری است، اما پس از آن مشخص می‌شود که شکست ایجادشده اعتبار کافی نداشته و جعلی بوده است.
از آنجا که شناسایی فیک بریک اوت به بررسی مداوم نمودار و واکنش به موقع نیاز دارد، دسترسی پایدار به پلتفرم معاملاتی اهمیت زیادی دارد. در همین راستا، بروکر ایکس چیف امکان دسترسی کاربران ایرانی به خدمات معاملاتی را بدون نیاز به فیلترشکن فراهم کرده است تا بتوانید با خیال راحت در هر زمان و مکانی نمودارها را رصد و معاملات خود را مدیریت کنید.
چرا فیک بریک اوت اتفاق می‌افتد؟
شکست‌های کاذب معمولاً در نواحی‌ای رخ می‌دهند که حجم نقدینگی بالایی دارند؛ یعنی جایی که سفارش‌های حد ضرر بسیاری از معامله‌گران خرد تجمیع شده است. بازیگران بزرگ بازار گاهی از این نواحی برای شکار نقدینگی استفاده می‌کنند و همین موضوع یکی از دلایل اصلی شکل‌گیری این الگو است.
البته شکست کاذب در بازار فارکس دلایل دیگری هم دارد که در زیر به آن‌ها اشاره می کینم:
- کاهش نقدینگی بازار: در ساعات کم‌حجم بازار، کاهش تعداد سفارش‌ها میتواند باعث حرکات سریع و موقتی قیمت در اطراف سطوح مهم شود؛
- ضعف مومنتوم: زمانی که خریداران یا فروشندگان قدرت کافی برای ادامه حرکت ندارند، قیمت پس از شکست نمی‌تواند بالای مقاومت یا زیر حمایت تثبیت شود؛
- قرار گرفتن بازار در محدوده رنج: در بازارهای خنثی، قیمت ممکن است سقف یا کف محدوده را بشکند اما به دلیل نبود روند قدرتمند، دوباره به داخل رنج بازگردد.
- انتشار اخبار مهم اقتصادی: اخباری مانند شاخص NFP، تصمیمات نرخ بهره و … می‌توانند نوسانات شدیدی ایجاد کنند و باعث شکست‌های کوتاه‌مدت و برگشت سریع قیمت شوند.
انواع فیک بریک اوت کدامند؟
برای پایین آوردن درصد خطا در معاملات، شناخت انواع فیک بریک اوت در فارکس اهمیت دارد. این نوع شکست کاذب معمولاً در اشکال زیر ظاهر می‌شود:
- فیک بریک اوت مقاومت: قیمت از مقاومت عبور می‌کند، اما نمی‌تواند بالای آن تثبیت شود و دوباره به زیر سطح بازمی‌گردد. این حالت نشانه غلبه فروشندگان بازار است.
- فیک بریک اوت حمایت: قیمت برای مدت کوتاهی زیر حمایت قرار می‌گیرد، اما فشار فروش ادامه پیدا نمی‌کند و قیمت مجدداً بالای حمایت برمیگردد.
- فیک بریک اوت سقف قبلی: قیمت سقف مهم یا سقف قبلی بازار را می‌شکند، سفارش‌های موجود در بالای آن را فعال می‌کند و سپس با فشار فروش به محدوده پایین‌تر برمیگردد.
- فیک بریک اوت کف قبلی: قیمت از کف قبلی پایین‌تر می‌رود، اما فروشندگان توان حفظ قیمت در سطوح پایین‌تر را ندارند و قیمت دوباره به بالای کف شکستهشده بازمی‌گردد.
- فیک بریک اوت محدوده رنج: قیمت سقف یا کف یک محدوده خنثی را می‌شکند، اما خیلی زود به داخل رنج برمیگردد. این نوع شکست جعلی در بازارهای بدون روند، بسیار رایج است.
نحوه تشخیص فیک بریک اوت در بازار
تشخیص سریع شکست‌های کاذب در نمودار یکی از مهارت‌های کلیدی هر تریدری است. برای این کار میتوان از چند تکنیک ساده استفاده کرد:
۱. بررسی حجم معاملات: در یک شکست واقعی، معمولاً حجم معاملات به‌طور محسوسی افزایش می‌یابد. اگر شکست با حجم پایین همراه باشد، احتمال کاذب بودن آن بالاتر است.
۲. تأیید گرفتن از بسته شدن کندل: صرفاً لمس یا عبور سایه قیمت از یک سطح کافی نیست؛ باید منتظر بسته شدن کامل کندل در بیرون از محدوده ماند.
۳. استفاده از اندیکاتورهای مومنتوم: اندیکاتورهایی مانند RSI یا MACD می‌توانند واگرایی نشان دهند و هشدار دهند که قدرت قیمت برای ادامه حرکت کافی نیست.
۴. توجه به بازگشت سریع قیمت: اگر قیمت پس از شکست، در عرض یک یا چند کندل به داخل محدوده قبلی بازگردد، این یک نشانه قوی از جعلی بودن بریک اوت است.
۵. تحلیل چندتایم‌فریمی: بررسی سطح شکستهشده در تایم‌فریم بالاتر میتواند اعتبار واقعی یا کاذب بودن شکست را روشن‌تر کند.
حالا که نحوه تشخیص فیک بریک اوت را یاد گرفتیم، بیایید چند نمونه از این شکست‌های جعلی را در بازار فارکس بررسی کنیم.
مثال ۱ از فیک بریک‌اوت:
طبق نمودار زیر در تاریخ ۱۲ آوریل، یک کندل بزرگ با بدنه‌ی بلند در نمودار ۴ ساعته جفت ارز AUD/USD شکل می‌گیرد که به‌طور واضح زیر محدوده‌ی حمایتی نفوذ کرده و قیمت را تا حدود ۰.۶۹۸۰۰ رسانده است. این نوع شکست معمولاً معامله‌گران فارکس را به فروش وسوسه می‌کند، زیرا به نظر می‌رسد روند نزولی جدیدی آغاز شده است.
فیک بریک اوت در نمودار ۴ ساعته جفت ارز AUDUSD
اما طبق اندیکاتور Volume (کندلی که با فلش مشخص شده) حجم معاملات نسبت به کندل‌های قبلی، افزایش قابل توجهی نداشته و نسبتاً ضعیف است. این موضوع نشان می‌داد که فشار فروش پشتوانه‌ی قوی نداشته و شکست معتبر نبوده؛ و همانطور که در تصویر پیداست، قیمت پس از این کندل فیک مجددا به بالا برگشته و روند صعودی خود را از سر گرفته است.
مثال ۲ از فیک بریک اوت:
شکست جعلی GBPUSD در تایم فریم ۴ ساعته در تاریخ ۷ اکتبر ۲۰۱۶
در مثال بالا که مربوط به نمودار پوند در برابر دلار است، قیمت در تاریخ ۷ اکتبر ۲۰۱۶ در ابتدا از ۱.۲۶۰۰ تا ۱.۲۴۹۴ یک ریزش را به دلیل انتشار یک خبر اقتصادی منفی تجربه کرد. این روند در ادامه شدت گرفت، به‌طوری‌که در ابتدای ساعات معاملاتی آسیا، پوند در عرض چند دقیقه حدود ۱۰٪ افت کرد و از حدود ۱.۲۶ به محدوده ۱.۱۹ رسید.
این افت شدید عمدتاً ناشی از فروش سنگین در ساعات کم‌نقدینگی بازار آسیا بود و پس از رسیدن به محدوده حمایتی، قیمت به‌سرعت به شکل یک کندل پین بار بازگشت کرد. رنگ سبز کندل حجم هم گواهی بر این موضوع بود که بیشتر حجم معاملات را پوزیشن‌های خرید شکل داده است.
مثال ۳ از فیک بریک اوت:
شکست جعلی در نمودار روزانه USDJPY در تاریخ ۳ سال ۲۰۱۹
طبق تصویر بالا در تاریخ ۳ ژانویه سال ۲۰۱۹، طی حدود ۳۰ ثانیه و بدون هیچ خبر مهمی، ین در برابر دلار آمریکا به دلیل عدم تعادل شدید بین سفارش‌های خرید و فروش در اوایل روز، حدود ۳٪ تقویت شد. اسپرد خرید و فروش نیز در آن ساعت به‌شدت از حدود ۲ پیپ به ۱۰۰ تا ۳۰۰ پیپ افزایش یافت.
این حرکت، همزمان با بسته بودن بازارهای اوراق و سهام آمریکا و ژاپن، یک شکست کاذب کلاسیک ایجاد کرد: معامله‌گرانی که روی ادامهٔ روند نزولی USD/JPY پوزیشن فروش گرفته بودند، به دلیل نقدینگی بسیار پایین در بازگشایی سشن آسیا غافلگیر شدند.
نشانه های شکست کاذب در نمودار قیمت
برخی نشانه های فیک بریک اوت به‌طور مکرر در بازار فارکس تکرار می‌شوند و اگر آن‌ها را بشناسید میتواند خیلی کمک کننده باشد:
- شکست در نزدیکی اخبار اقتصادی مهم و بدون تداوم حرکت پس از انتشار خبر
- حجم معاملات پایین در لحظه شکست نسبت به میانگین حجم بازار
- عدم هم‌راستایی شکست با روند غالب در تایم‌فریم‌های بالاتر
- تشکیل کندل‌های بازگشتی قوی بلافاصله پس از شکست
- واگرایی میان قیمت و اندیکاتورهای تکنیکال در لحظه شکست
- نزدیکی شکست به سطوح روانی (عددهای رند) که اغلب محل واکنش‌های کاذب هستند
توجه همزمان به این نشانه‌ها، دقت تشخیص را به‌طور قابل توجهی افزایش میدهد.
خصوصیات کندل فیک بریک اوت
الگوی کندل یکی از دقیق‌ترین ابزارها برای شناسایی شکست کاذب در چارت است. این کندل معمولاً ویژگی‌های مشخصی دارد:
- معمولا دارای سایه بلند در جهت شکست است، در حالی که بدنه کندل کوچک و در جهت مخالف شکل می‌گیرد.
- اغلب شبیه الگوهای کندلی مانند پین‌بار (Pin Bar) یا کندل چکش معکوس ظاهر می‌شود.
- بسته شدن قیمت در داخل محدوده قبلی، نشانه اصلی رد شدن شکست توسط بازار است.
- در بسیاری از موارد، این کندل با حجم بالا در لحظه بازگشت همراه است که نشان‌دهنده ورود قدرتمند معامله‌گران مخالف جهت شکست است.
کندل فیک بریک اوت با سایه بلند و بدنه کوتاه در نمودار ۴ ساعته جفت ارز AUD/USD
برای بررسی دقیق کندل‌ها و شناسایی شکست‌های کاذب، دسترسی به یک پلتفرم معاملاتی مناسب و معتبر اهمیت زیادی دارد.
بروکر ایکس چیف از هر دو پلتفرم متاتریدر ۴ و ۵ پشتیبانی می‌کند و معامله‌گران می‌توانند از ابزارهای تحلیلی پیشرفته این پلتفرم‌ها برای بررسی دقیق نمودار استفاده کنند.
استراتژی معاملاتی فیک بریک اوت
معامله‌گران حرفه‌ای به‌جای اجتناب از فیک بریک اوت، آن را به یک فرصت تبدیل می‌کنند. ستاپ فیک بریک اوت به این صورت است که پس از شناسایی شکست جعلی، معامله در جهت بازگشت قیمت به سمت میانگین محدوده اصلی انجام شود.
مراحل کلی این استراتژی به صورت زیر است:
۱. شناسایی یک سطح حمایت یا مقاومت معتبر با تاریخچه واکنش قیمتی
۲. مشاهده شکست اولیه سطح توسط قیمت
۳. تأیید کاذب بودن شکست از طریق بسته شدن کندل، حجم معاملات یا واگرایی اندیکاتورها
۴. ورود به معامله در جهت مخالف شکست، همزمان با بازگشت قیمت به داخل محدوده
۵. قرار دادن حد ضرر کمی بالاتر یا پایین‌تر از نقطه اوج شکست کاذب
۶. تعیین حد سود بر اساس سطوح حمایت و مقاومت بعدی یا نسبت ریسک به ریوارد مناسب
این ستاپ به دلیل داشتن نقطه ورود مشخص و حد ضرر نسبتاً کوچک، از نظر بسیاری از معامله‌گران یکی از ستاپ‌های با نسبت ریسک به ریوارد بالا محسوب می‌شود؛ هرچند نیازمند تمرین و صبر برای تشخیص صحیح شرایط بازار است.
در استراتژی‌هایی مانند فیک بریک اوت که نقطه ورود اهمیت زیادی دارد، هزینه اجرای معامله نیز باید در نظر گرفته شود. حساب xPrime ایکس چیف با اسپرد پایین، میتواند برای معامله‌گرانی که به دنبال شرایط مناسب‌تر برای معاملات کوتاه‌مدت و ورودهای دقیق هستند، گزینه قابل بررسی باشد.
اشتباهات رایج هنگام معامله فیک بریک اوت
اشتباهات رایجی که تریدرها عموما هنگام شکست فیک یک سطح حمایت یا مقاومت مرتکب می‌شوند عبارت‌اند از:
- ورود بلافاصله پس از شکسته شدن سطح
- قرار دادن حد ضرر در فاصله بسیار نزدیک به نقطه ورود
- نادیده گرفتن روند تایم‌فریم بالاتر
- معامله در زمان انتشار اخبار مهم بدون درنظرگرفتن افزایش نوسان
- افزایش حجم معامله برای جبران ضرر قبلی
- فرض کردن اینکه هر سایه بلند روی نمودار الزاماً یک فیک بریک اوت است
بنابراین، بهتر است معامله‌گر به‌جای تلاش برای پیشبینی قطعی رفتار قیمت، منتظر تأیید شکست یا بازگشت قیمت بماند و حجم معامله را متناسب با میزان ریسک تعیین کند.
انتخاب تایم‌فریم مناسب به تشخیص شکست واقعی یا فیک کمک می‌کند؛ برای معاملات طلا نیز می‌توانید بهترین تایم فریم برای ترید طلا را بررسی کنید.
جمع‌بندی
فیک بریک اوت پدیده‌ای رایج در بازار فارکس است، اما میتوان با شناخت دقیق آن از این تله معاملاتی اجتناب کرد. با تمرکز بر حجم معاملات، بررسی اخبار، مشاهده نحوه بسته شدن کندل‌ها و چک کردن تایم‌فریم بالاتر، می‌توانید شکست‌های کاذب را تشخیص دهید و حتی با ترید در خلاف جهت این موقعیت را به یک فرصت معاملاتی پرسود تبدیل کنید.
در پایان، اگر به این دست از مقالات آموزشی علاقه‌مندید، پیشنهاد می‌کنیم سایت آکادمی ایکس چیف را به صورت روزانه دنبال کنید تا با روش‌های حرفه‌ای ترید در فارکس آشنا شوید.
